Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, w momencie zawarcia związku małżeńskiego – o ile małżonkowie nie podpiszą umowy majątkowej małżeńskiej (potocznie: intercyzy) – powstaje wspólność majątkowa. Oznacza to, że składniki majątku nabyte w trakcie trwania małżeństwa, takie jak wynagrodzenie za pracę, oszczędności, ruchomości, nieruchomości oraz inne dochody, stają się wspólną własnością obojga małżonków.
Do majątku wspólnego zaliczają się również środki zgromadzone w funduszach emerytalnych oraz dochody z majątku wspólnego, a także z majątków osobistych każdego z małżonków – przykładowo czynsz z najmu mieszkania stanowiącego wyłączną własność jednego z nich.
Nie wszystkie składniki majątku po ślubie stają się wspólne. Część z nich, mimo zawarcia małżeństwa, pozostaje majątkiem osobistym każdego z małżonków.
Do majątku osobistego należą m.in.:
Co do zasady w trakcie trwania małżeństwa i obowiązywania wspólności majątkowej nie jest możliwy podział majątku. Aby go przeprowadzić, konieczne jest najpierw ustanowienie rozdzielności majątkowej poprzez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, czyli intercyzy.
Intercyza nie jest wyłącznie umową przedślubną. Może zostać zawarta zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w dowolnym momencie jego trwania.
Obecnie pełni ona kilka istotnych funkcji:
Umowa majątkowa małżeńska musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Do jej zawarcia konieczna jest zgoda obojga małżonków – w przypadku braku porozumienia jej podpisanie nie jest możliwe.
Od momentu zawarcia intercyzy każdy z małżonków posiada odrębny majątek osobisty. Dotychczasowy majątek wspólny podlega podziałowi – co do zasady na równe części, chyba że strony ustalą inaczej.
W przypadku rozwodu sąd nie musi już przeprowadzać podziału majątku wspólnego, ponieważ zasady zostały wcześniej określone w umowie, a sam podział został dokonany.
Jeżeli intercyza nie została zawarta, a między małżonkami istnieje wspólność majątkowa i brak porozumienia co do dobrowolnego podziału majątku, konieczne jest postępowanie sądowe.
Rozdzielność majątkowa powstaje z chwilą orzeczenia rozwodu. Następnie należy złożyć do sądu wniosek o podział majątku wspólnego.
Co istotne, wniosek o podział majątku można złożyć nawet wiele lat po rozwodzie – roszczenie o udział w majątku wspólnym nie ulega przedawnieniu.
Mimo rosnącej świadomości prawnej, intercyza nadal nie jest powszechnie stosowana. W praktyce decyzja o rozwodzie często wiąże się z koniecznością przeprowadzenia sądowego podziału majątku, który bywa skomplikowany i konfliktowy.
Postępowanie o podział majątku wymaga dobrej znajomości przepisów prawa oraz umiejętności prawidłowego ustalenia składników majątku i ich wartości.
Niezależnie od wybranego trybu – umownego czy sądowego – warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który w sposób obiektywny i racjonalny oceni sytuację oraz wskaże rozwiązanie najlepiej zabezpieczające interes klienta.
Poniedziałek – Piątek w godzinach 8:00 – 17:00